Mleko krowie może być podawane dzieciom do picia dopiero po skończonym roku. W tym czasie mleko krowie może również zastąpić mleko matki (jeżeli następuje odstawienie od piersi) czy mleko modyfikowane. Dla dzieci najlepsze będzie mleko pełne (3,2% tłuszczu). PTGHiŻD zaleca, aby ilość wypijanego mleka przez roczne dziecko nie Kazdemu zalezy na prawidlowym rozwoju dziecka, a ze niektore produkty np. nie zawieraja odpowiednich skladnikow czy tez moga wywolac alergie dlatego sie ich NIE ZALECA! Co ty wybierzesz, to twoja sprawa. Krowie mleko zawiera za malo np. zelaza i generalnie caly jego sklad jest raczej ciazko strawny dla jeszcze niedojrzalych jelit maluszka. Tak samo jak biała mleka krowiego – mogą okazać się alergizujące. Aby zastąpić jajko, możemy użyć np. owoców: tutaj z pomocą przyjdzie nam banan bądź mus jabłkowy (banan spełni swoją funkcję wtedy, gdy będziemy chcieli zagęścić potrawę, a mus jabłkowy gdy rozrzedzić). Inną możliwością są zmielone płatki owsiane W mleku kozim znajduje się mnóstwo cennych minerałów i witamin, między innymi magnez, wapń, fosfor, selen oraz kwas askorbinowy i pantotenowy, niezbędne dla prawidłowego rozwoju dziecka; Ponadto, mleko kozie jest po prostu zdrowe! Zmniejsza ryzyko wystąpienia chorób nowotworowych, wzmacnia system immunologiczny oraz wspiera rozwój Poza tym kwestia rozwoju dziecka jest sporna, ponieważ wiadomo, że mleko kobiece ma taki skład, który w pierwszej kolejności wspiera rozwój komórek nerwowych i mózgu, a mleko krowie niestety ma znacznie odmienny skład wpływający, z natury krówek, na wzrost masy. Podsumowując, jeśli Twoje dziecko dobrze toleruje mleko krowie i nie jest alergikiem, to nie ma w zasadzie konkretnych wskazań, aby stosować mleko kozie modyfikowane. Jeśli jednak maluch zmaga się z problemami z trawieniem białka mleka krowiego lub ma alergię na białka mleka krowiego, mleko kozie będzie dla niego lepszą opcją. . Nadwrażliwość na pokarm to każdy niepożądany objaw występujący podczas lub po spożyciu określonego pokarmu. Podstawowy podział obejmuje dwa typy nadwrażliwości: niealergiczną nadwrażliwość na pokarm oraz alergię pokarmową. Alergia pokarmowa to niepożądana, powtarzalna i odtwarzalna reakcja, powstała w wyniku specyficznej odpornościowej odpowiedzi ustroju na spożyty pokarm. Odpowiedź ta może być IgE-zależna, IgE-niezależna lub mieszana (IgE-zależna i IgE-niezależna). Najczęściej alergie pokarmowe rozpoznawane są u niemowląt i małych dzieci (częstość występowania szacuje się na ok. 6–8% populacji dziecięcej). Najczęściej uczulające pokarmy to tzw. wielka ósemka alergenów pokarmowych tj. mleko krowie, jajo kurze, soja, pszenica, orzechy arachidowe, inne orzechy oraz ryby i skorupiaki. W 1. częstość występowania alergii na białka mleka krowiego (ABMK) jest zdecydowanie największa. Odsetek niemowląt karmionych piersią z ABMK ocenia się na 0,5%, a niemowląt karmionych sztucznie na 1,9–3,2%. Alergię na białka mleka krowiego można podejrzewać u dziecka z objawami o charakterze natychmiastowym (wymioty, pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy, świszczący oddech, nieżyt nosa, suchy kaszel) lub opóźnionym (atopowe zapalenie skóry o średnim nasileniu, biegunka, krew w stolcach, niedokrwistość sideropeniczna, choroba refluksowa przełyku, zaparcie i wyjątkowo kolka niemowlęca). Inne przyczyny można rozważać w przypadku braku efektów terapii (dieta całkowicie pozbawiona białek mleka krowiego). Rozpoznanie stawia się głównie w oparciu o wywiad i jemu przypada zasadnicza rola diagnostyczna. Pomocne mogą się okazać testy skórne, stężenie specyficznych przeciwciał w klasie IgE, testy płatkowe oraz test karencji i prowokacji. Leczeniem pierwszego wyboru u dzieci z ABMK są hydrolizaty białka mleka krowiego o znacznym stopniu hydrolizy, a w szczególnych okolicznościach mieszanki elementarne. Ciekawym aspektem leczenia ABMK jest wpływ takiej terapii na tzw. marsz alergiczny. Wydaje się, że zastosowanie kazeinowego eHF z LGG zmniejsza ryzyko takiego marszu, choć zapewne wymaga to dalszych obserwacji. Nadwrażliwość na pokarm to każdy niepożądany objaw występujący podczas spożycia określonego pokarmu lub po nim. U jej podłoża mogą leżeć różne mechanizmy patogenetyczne. Podstawowy podział obejmuje dwa typy nadwrażliwości: niealergiczna nadwrażliwość na pokarm oraz alergia pokarmowa. Niealergiczne nadwrażliwości na pokarm podzielić można na: metaboliczne (np. nietolerancja laktozy, fruktozy, galaktozemia), farmakologiczne (np. histamina, tyramina), toksyczne (toksyny produkowane w żywności przez bakterie) oraz inne, niezdefiniowane (np. reakcja na substancje dodatkowe w żywności, takie jak siarczyny, benzoesan sodowy itp.). U niemowląt i młodszych dzieci dosyć częstą niealergiczną nadwrażliwością na pokarm jest wtórna nietolerancja laktozy występująca np. jako następstwo zakażenia przewodu pokarmowego, celiakii, alergii pokarmowej. Nietolerancja laktozy jest bardzo często mylona z IgE-niezależną alergią na białka mleka krowiego, ze względu na podobną manifestację kliniczną, tj. nadmierne ilości gazów w jelicie, wzdęcia, bóle brzucha, biegunkę osmotyczną, tryskające stolce. Rozpoznanie nietolerancji laktozy w 1. obejmuje próbę eliminacji laktozy z diety i następnie prowokacji pokarmowej, która umożliwia potwierdzenie związku pomiędzy jej spożyciem a występowaniem objawów klinicznych. Po zastosowaniu diety bezlaktozowej objawy powinny ustąpić najpóźniej po 2 tygodniach jej stosowania i powrócić po ponownym wprowadzeniu laktozy. Alergia pokarmowa to niepożądana, powtarzalna i odtwarzalna reakcja, powstała w wyniku specyficznej odpornościowej odpowiedzi ustroju na spożyty pokarm. Odpowiedź ta może być IgE-zależna (udział przeciwciał klasy IgE), IgE-niezależna (udział innych mechanizmów odpornościowych najczęściej typu IV, rzadziej typu II i III według Gella i Coombsa) lub mieszana (IgE-zależna i IgE-niezależna). W ciągu ostatnich kilkunastu lat częstość występowania alergii pokarmowych na świecie, i również w Polsce, znacznie wzrosła, dlatego stały się one istotnym problemem w codziennej praktyce lekarzy pediatrów, lekarzy rodzinnych, alergologów i innych lekarzy specjalistów. Najczęściej alergie pokarmowe rozpoznawane są u niemowląt i małych dzieci, a częstość ich występowania szacuje się na około 6–8% populacji dziecięcej. Najczęściej uczulające pokarmy to tzw. wielka ósemka alergenów pokarmowych, tj. mleko krowie, jajo kurze, soja, pszenica, orzechy arachidowe, inne orzechy oraz ryby i skorupiaki. W 1. częstość występowania alergii na białka mleka krowiego (ABMK) jest zdecydowanie największa. Odsetek niemowląt karmionych piersią z ABMK ocenia się na 0,5%, a niemowląt karmionych sztucznie na 1,9–3,2%. POLECAMY Ryc. 1. Algorytm postępowania: dziecko 6. i bez objawów enteropatii. Do zapamiętania! Zgodnie ze stanowiskiem Komitetu ds. Żywienia Europejskiego Towarzystwa Gastroenterologii, Hepatologii i Żywienia ESPGHAN (ang. European Society for Paediatric Gastroenterology, Hepatology, and Nutrition) z 2007 r. preparaty sojowe nie są zalecane dla niemowląt poniżej 6. ze względu na wysokie ryzyko współwystępowania obu alergii (u 10–35% dzieci z IgE-zależna ABMK), a hydrolizat białkowy o znacznym stopniu hydrolizy powinien zawsze stanowić leczenie pierwszego wyboru. Gdy objawy na diecie eliminacyjnej ustąpią, do pełnego i pewnego rozpoznania potrzebne jest przeprowadzenie próby prowokacji. Dodatni test prowokacji nakazuje zastosowanie dalszej 6-miesięcznej diety eliminacyjnej i ponownego testu prowokacji i niezależnie od tego zawsze po 9.–12. Ujemny test prowokacji pozwala bezpiecznie przejść na dietę mleczną. W przypadku znacznego podejrzenia lub potwierdzenia reakcji IgE-zależnej i braku poprawy po zastosowaniu eHF wskazane jest próbne zastosowanie przez 14 dni mieszanki elementarnej (AAF, ang. amino acid formula). Stosowanie eHF lub AAF jest niezbędne u dzieci do 12. natomiast potem nie jest to już zwykle konieczne ze względu na możliwość i łatwość skomponowania odpowiedniej diety bez substytutów mleka. Są oczywiście dzieci z tak wybiórczymi upodobaniami i na dodatek mało konsekwentnymi lub wygodnymi matkami, że skomponowanie właściwej jakościowo i ilościowo diety nie jest możliwe i wtedy może być wskazane przynajmniej częściowe uzupełnianie diety jeszcze po 12. o eHF lub AAF. Dziecko karmione mlekiem modyfikowanym z ciężkimi objawami alergii Za ciężkie objawy alergii na białka mleka krowiego o charakterze natychmiastowym uznajemy obrzęk krtani (alergiczne zapalenie krtani), ciężki napad astmy z niewydolnością oddechową i anafilaksję (wstrząs), a objawami ciężkiej alergii o charakterze opóźnionym są: przewlekła biegunka i/lub przewlekłe wymioty prowadzące do zaburzeń wzrastania, krwawienie z przewodu pokarmowego z niedokrwistością sideropeniczną, enteropatię z jelitową ucieczką białka i hipoalbuminemią oraz enteropatię eozynofilową potwierdzoną histopatologicznie. U dzieci z ciężkimi objawami żołądkowo-jelitowymi i zaburzeniami wzrastania, niedokrwistością lub hipoalbuminemią lub enteropatią eozynofilową wskazane jest zaczynać terapię od AAF i następnie po 2 tygodniach można próbować przejść na eHF. Dzieci z ciężkimi objawami alergii powinny być prowadzone w ośrodkach referencyjnych. Chorzy z wysokimi, specyficznymi dla białek mleka krowiego IgE, objawami anafilaksji lub ciężkimi objawami jelitowymi nie wymagają do pełnej diagnostyki testu prowokacji. Wykonywanie takiego testu w innych okolicznościach możliwe jest nie wcześniej niż po 9–12 miesiącach od ostatniej reakcji, a w przypadku zespołu zapalenia jelita cienkiego i okrężnicy o ciężkim przebiegu dieta bezmleczna powinna być przestrzegana co najmniej do 2.–3. Łagodne objawy (zapalenie odbytnicy lub odbytnicy i okrężnicy – przewlekła łagodna biegunka z krwią w stolcach) ustępują zwykle po 10–14 dniach terapii, do ustąpienia enteropatii potrzeba niekiedy 2–3 tygodni lub nieco dłużej. Najwolniej ustępują enteropatie eozynofilowe – potrzeba na to co najmniej 6 tygodni lub nieco dłużej. Tab. 3. Produkty zakazane Produkty podejrzane Mleko krowie oraz mleka innych zwierząt (kozie inne) Mleczne napoje fermentowane (jogurt, kefir, maślanka) Wszystkie sery i serki Masło Śmietana Lody mleczne Budyń Suchary, herbatniki, ciastka maślane, bułki mleczne, chałka Niektóre chleby Wyroby garmażeryjne typu parówki, mielonka wieprzowa, pasztety Dania typu instant, sosy sałatkowe Czekolady i wyroby czekoladowe Cukierki karmelowe, nugat Margaryny roślinne Dziecko karmione piersią z podejrzeniem alergii na białka mleka krowiego U dzieci karmionych wyłącznie piersią objawy alergii mają z reguły charakter reakcji IgE-niezależnej (wyjątkowo tylko IgE-zależnej) i sprowadzają się do atopowego zapalenia skóry, wymiotów, biegunki, krwi w stolcach, choroby refluksowej przełyku lub kolki jelitowej. Przy niezbyt nasilonych objawach nie ma konieczności zlecania matce diety bezmlecznej. W przypadku objawów o średnim lub znacznym nasileniu konieczne jest zastosowanie diety bezmlecznej (wyjątkowo dodatkowo bezjajecznej i z eliminacją dodatkowych pokarmów, ale tylko w przypadku wyraźnego klinicznie związku przyczynowo-skutkowego) z równoczasową suplementacją wapnia (1000–1200 mg/dobę). Dieta taka (pedantycznie przestrzegana, z uwzględnieniem „ukrytych” źródeł białka mleka krowiego) powinna trwać 2–4 tygodni. Jeśli nie wystąpi poprawa, dietę taką należy przerwać i rozważyć inne postępowanie. Jeśli objawy ustąpią lub ulegną znacznemu złagodzeniu, można matce zalecić ponowne wprowadzenie do diety mleka i jego produktów przez tydzień i wtedy, jeśli objawy nawrócą (co potwierdza rozpoznanie ABMK), należy zalecić matce dalsze rygorystyczne stosowanie diety bezmlecznej, oczywiście z kontynuacją suplementacji wapnia. Dieta taka powinna być u matki... Artykuł jest dostępny w całości tylko dla zalogowanych użytkowników. Jak uzyskać dostęp? Wystarczy, że założysz bezpłatne konto lub zalogujesz się. Czeka na Ciebie pakiet inspirujących materiałow pokazowych. Załóż bezpłatne konto Zaloguj się Możesz już spróbować podawać swojemu maluszkowi mleko krowie. Jednak pamiętaj, by bacznie obserwować jak dziecko reaguje na wprowadzenie nowego pokarmu. Jeśli dziecko nie będzie tolerowało mleka, odstaw je na jakiś czas. Pozdrawiam Cytuj Jeżeli córeczka kończy dwa latka, nie ma przeciwwskazań do stopniowego wprowadzania mleka krowiego - 2% tłuszczu. Należy przy tym pamiętać, by obserwować reakcję dziecka na nowy rodzaj mleka (ewentualne pojawienie się zmian skórnych, wysypki, czy ból brzuszka) a ich pojawienie konsultować z lekarzem. Pamiętajmy, że zapotrzebowanie na składniki mleka pokrywają także produkty mleczne: jogurty, twarożki, kefiry, maślanki, a także niewielkie ilości sera żółtego. Alternatywą dla mleka krowiego (w drugim i 3 roku życia) jest przedłużenie podawania mleka modyfikowanego typu junior o odpowiednim dla wieku numerze ( w tym przypadku, powyżej 2r. ż., mleko z czwórką). Pamiętajmy, że bazą dla tego rodzaju mleka jest również mleko krowie, jednak zmodyfikowane przede wszystkim pod względem ilości tłuszczu i białka. Główne różnice między mlekiem krowim i modyfikowanym: -Mleko krowie zawiera większą ilość białka, tłuszczów nasyconych a także sodu, fosforu czy potasu. Jego "minusem" jest niewielka ilość żelaza, witamin rozpuszczalnych w tłuszczach: A, D, E oraz Wit. C a także nieznaczny poziom nienasyconych kwasów modyfikowane jest pomniejszone o ilość białka, nasyconych kwasów tłuszczowych oraz sodu. Dodatkowo modyfikacja polega na wzbogacaniu w witaminy ( w tym A, E, D3, K i C) oraz składniki mineralne: wapń, żelazo, cynk, mangan, miedź, jod, selen. Zawiera ono dodatkową ilość długołańcuchowych wielonienasyconych kwasów tłuszczowych a także wspomagających pracę układu pokarmowego prebiotyków i probiotków. Również wartość energetyczna dopasowana jest do wieku dziecka. Jeśli chodzi zwykłe mleko w proszku, na rynku dostępne są: mleko w proszku pełne oraz mleko granulowane odtłuszczone. Mleko w proszku pełne to 26% białka, 38% laktozy-cukru mlecznego, 26% tłuszczu, oraz 490 kcal/100g produktu. To drugie zawiera 35,7% białka, 51,2% laktozy, 1,25% tłuszczu oraz 355 kcal/100g. Oczywiście są to wartości odżywcze suchej masy (samego proszku). Jeżeli decyduje się Pani na wprowadzenie mleka krowiego, a dziecko będzie dobrze je tolerować, radziłam kupować mleko płynne. W razie potrzeby można niekiedy zastąpić je mlekiem w proszku, wsypując ok. 10g - 2 łyżeczki proszku/100ml wody, jednak w tym przypadku trudniej jest kontrolować ilość dostarczanych składników odżywczych. Z pozdrowieniami Beata Jabłonowska Alergia na białka mleka krowiego (ABMK) to powtarzalna, niepożądana reakcja po ich spożyciu, u podłoża której leży mechanizm odpornościowy (IgE-zależny, IgE-niezależny lub mieszany). Najczęstszymi alergenami mleka krowiego są: kazeina, β-laktoglobulina i α-laktoalbumina. ABMK należy odróżniać od nadwrażliwości niealergicznej na mleko krowie, która spowodowana jest niedoborem laktazy. U większości dzieci z wiekiem rozwija się tolerancja na białka mleka krowiego. Objawy kliniczne alergii są zróżnicowane, w wieku niemowlęcym zwykle dotyczą przewodu pokarmowego, skóry oraz układu oddechowego. U części chorych obserwuje się objawy wielonarządowe. Nie ma pojedynczego badania, które w sposób jednoznaczny pozwalałaby na rozpoznanie ABMK. W diagnostyce podstawowe znaczenie ma wywiad chorobowy. Złotym standardem rozpoznawania jest próba prowokacji wykonana metodą podwójnie ślepej próby z placebo. W praktyce zwykle wystarcza jednak doustna próba prowokacji przeprowadzona metodą otwartą. Podstawą leczenia jest eliminacja z diety mleka krowiego i jego przetworów. U niemowląt i małych dzieci w ich miejsce wprowadzane są hydrolizaty o znacznym stopniu hydrolizy białka. W wybranych sytuacjach (zwykle ciężkich postaciach ABMK) zastosowanie mają preparaty aminokwasowe (mieszanki elementarne). Alergia na pokarm, której najczęstszą postacią jest alergia na białka mleka krowiego (ABMK), to powtarzalna, niepożądana reakcja po ich spożyciu, u podłoża której leży mechanizm odpornościowy [1]. Chociaż opublikowano wiele wytycznych, zarówno rozpoznawanie, jak i leczenie ABMK pozostaje wyzwaniem. Dotyczy to zwłaszcza IgE-niezależnej postaci ABMK z objawami ze strony przewodu pokarmowego, które pokrywają się z objawami występującymi w czynnościowych zaburzeniach przewodu pokarmowego [2]. Aby ułatwić podejmowanie decyzji diagnostycznych i terapeutycznych, w artykule podsumowano aktualne dane dotyczące ABMK. POLECAMY Epidemiologia Częstość występowania ABMK szacuje się na 0,54 do 4,9%, w zależności od kraju/regionu oraz sposobu żywienia [3]. Na podstawie wyników europejskiego badania EuroPrevall [4], w którym zastosowano wiarygodne kryteria diagnostyczne, porównywalne pomiędzy ośrodkami biorącymi udział w badaniu, szacuje się, że częstość występowania ABMK w Europie u dzieci do 2. wynosi 0,54% [95% przedział ufności 0,41–0,70], a skorygowana (po uwzględnieniu czynników, które mogą wpływać na wynik) – 0,74%. W Polsce, zgodnie z wynikami tego samego badania, częstość ABMK szacowana jest na 0,65% (95% przedział ufności 0,26–1,17), a skorygowana – 0,95%. Dane z badania EuroPrevall odnoszą się przede wszystkim do IgE-zależnej ABMK. Oszacowanie częstości występowania IgE-niezależnej ABMK jest trudniejsze [5]. Ryzyko wystąpienia alergii na pokarm Na ryzyko wystąpienia alergii na pokarm wpływają czynniki genetyczne (chociaż nadal nie zidentyfikowano specyficznych genów związanych z alergią na pokarm) i środowiskowe [6]. Wśród tych ostatnich znaczenie mają cięcie cesarskie, narażenie na dym tytoniowy, przyjmowane leki (zwłaszcza antybiotykoterapia w okresie prenatalnym i wczesnym postnatalnym), dieta. W określaniu ryzyka wystąpienia choroby alergicznej istotny jest wywiad rodzinny w kierunku alergii [7]. U dzieci z rodzin, w których u co najmniej jednego członka rodziny z pierwszym stopniem pokrewieństwa (rodzica lub rodzeństwa) występuje choroba atopowa, istotnie wzrasta ryzyko wystąpienia choroby alergicznej. Największe (ok. 60–80%) występuje w rodzinach, w których oboje rodziców ma tę samą chorobę atopową. Aktualne dane wskazują jednak, że na troje dzieci z chorobą alergiczną u jednego nie stwierdza się występowania alergii w rodzinie [4]. Znaczenie ma również wywiad osobniczy. Umiarkowana lub ciężka egzema występująca w pierwszych miesiącach życia zwiększa ryzyko wystąpienia alergii na jajo kurze i orzeszki ziemne [8]. Alergeny mleka krowiego Najważniejsze alergeny mleka krowiego to [9]: kazeina (Bos d 8), składająca się z kilku frakcji białkowych (Bos d 9, Bos d 10, Bos d 1, Bos d 12); kazeina stanowi ok. 80% białek mleka; białka serwatkowe (ok. 20% białek mleka krowiego), w tym: - α-laktalbumina (Bos d 4); - β-laktoglobulina (Bos d 5); najczęściej uczulające białko serwatkowe mleka; - albumina surowicza (Bos d 6). Większość dzieci prezentuje objawy uczulenia na obie frakcje białek (kazeiny i serwatki). Patomechanizm W zależności od mechanizmów wyróżnia się alergię [1, 10]: IgE-zależną – objawy miejscowe ujawniają się zwykle w ciągu kilku minut po spożyciu białek mleka krowiego, a objawy ogólne po kilku minutach lub dopiero ok. 2 godz. po ekspozycji na pokarm; IgE-niezależną – objawy pojawiają się po upływie co najmniej 2 godz., zwykle po 24–48 godz., a nierzadko po kilku dniach od spożycia alergenu; mieszaną (IgE-zależną i IgE-niezależną) – objawy mogą pojawiać się w różnym czasie i z różnym nasileniem, dotyczą pacjentów z eozynofilowym zapaleniem przełyku czy niektórych postaci atopowego zapalenia skóry. Objawy kliniczne Objawy kliniczne każdej postaci alergii na pokarm muszą występować w sposób powtarzalny po kontakcie z alergenem. Nie ma żadnego specyficznego objawu typowego dla ABMK. W przebiegu IgE-zależnej alergii częściej występują objawy skórne (np. pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy, atopowe zapalenie skóry), a w przebiegu IgE-niezależnej – objawy ze strony przewodu pokarmowego (patrz niżej). W niektórych postaciach klinicznych znaczenie mają oba mechanizmy. W tabeli 1 przedstawiono udział różnych typów reakcji w poszczególnych manifestacjach klinicznych. Tab. 1. Zaburzenia spowodowane nadwrażliwością na pokarm z podziałem na dominujący patomechanizm IgE-zależne Ze strony przewodu pokarmowego zespół alergii pokarmowej związany z pyłkowicą, żołądkowo-jelitowa reakcja anafilaktyczna Skórne pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy, osutki Ze strony układu oddechowego ostry nieżyt nosa, skurcz oskrzeli Uogólnione wstrząs anafilaktyczny Mieszane (mechanizm IgE-zależny i komórkowy) Ze strony przewodu pokarmowego alergiczne eozynofilowe zapalenie żołądka i jelit Skórne atopowe zapalenie skóry Ze strony układu oddechowego astma oskrzelowa Komórkowe Ze strony przewodu pokarmowego zapalenie jelita cienkiego i okrężnicy, zapalenie jelita grubego i odbytnicy, enteropatia Skórne kontaktowe zapalenie skóry Ze strony układu oddechowego hemosyderoza płucna Objawy kliniczne zależą od wieku [9, 11]. W okresie niemowlęcym objawy dotyczą przede wszystkim przewodu pokarmowego, skóry (pod postacią atopowego zapalenia skóry) i/lub układu oddechowego (nawracający wheezing). U wielu chorych obserwuje się objawy wielonarządowe. Obraz kliniczny ABMK zmienia się wraz z wiekiem dziecka. U części mogą pozostać reakcje układowe anafilaktyczne, a u części zaczną dominować objawy z układu oddechowego pod postacią alergicznego nieżytu nosa, astmy atopowej (tzw. marsz alergiczny). Objawy ze strony przewodu pokarmowego Zapalenie odbytnicy (proctitis) lub odbytnicy i okrężnicy (proctocolitis) stanowi jedną z najczęstszych manifestacji ABMK. Pojawia się zwykle ok. 2. w przeważającej większości (ok. 60%) u niemowląt karmionych piersią i ustępuje w ciągu kolejnych 6–9 miesięcy. Przebieg ma zazwyczaj łagodny, samoograniczający się charakter. Obserwuje się pasemka świeżej krwi u poza tym zdrowego niemowlęcia, rzadko występuje biegunka. Nie dochodzi do zahamowania przyrostu masy ciała i wzrostu. Charakterystyczny jest obraz endoskopowy i histopatologiczny, ale badanie endoskopowe rzadko jest konieczne. Enteropatia spowodowana białkami mleka krowiego rozpoczyna się w pierwszych miesiącach życia. U dzieci obserwuje się umiarkowaną biegunkę, mogą występować wymioty. Rzadko pojawia się krew w stolcu, natomiast charakterystyczne jest zahamowanie przyrostu masy ciała. Obecnie enteropatię w przebiegu ABMK stwierdza się bardzo rzadko. Zespół zapalenia jelit indukowany białkami pokarmowymi (food protein induced enterocolitis syndrome – FPIES) jest IgE-niezależną alergią na pokarm. Występuje przeważnie w wieku niemowlęcym. Poza mlekiem krowim objawy FPIES najczęściej wywołują jajo kurze i soja. Do typowych objawów zaliczamy chlustające wymioty (1–3 godz. po spożyciu alergenu, w tym przypadku mieszanki) przy jednoczesnym braku innych objawów charakterystycznych dla IgE-zależnych reakcji skórnych lub objawów ze strony układu oddechowego. Kilka godzin później pojawia się zazwyczaj biegunka. Przebieg może być burzliwy, a dziecko z powodu odwodnienia (wstrząs hipowolemiczny) może wymagać nadzoru i szybkiego nawodnienia dożylnego [12]. Nadwrażliwość żołądkowo-jelitowa może ujawnić się zarówno w okresie niemowlęcym, jak i wczesnodziecięcym. Spożycie białka mleka krowiego powoduje natychmiastowe (od kilku minut do 1–2 godz.) wystąpienie nudności, wymiotów, biegunki, bólów brzucha. Jest to typowe schorzenie o podłożu IgE-zależnym. Gastroeneteropatie eozynofilowe stanowią zróżnicowaną grupę schorzeń charakteryzującą się naciekiem, który może obejmować cały przewód pokarmowy lub jego poszczególne fragmenty – najczęściej przełyk. Chorobę rozpoznaje się na podstawie badania histopatologicznego. Ciężkość i charakter objawów zależą od nasilenia eozynofilowych nacieków i lokalizacji zmian. Ponadto, do grupy schorzeń, które mogą być związane z nadwrażliwością na białka mleka krowiego, zalicza się: refluks żołądkowo-przełykowy (rzadko jest jedynym objawem alergii) [13]; kolkę niemowlęcą (dane naukowe nie są jednoznaczne, ale u części dzieci z kolką niemowlęcą skuteczne bywa zastosowanie hydrolizatów białkowych, co może być pośrednim dowodem związku przyczynowego z ABMK) [14, 15]; zaparcie (związek z ABMK jest kontrowersyjny i wymaga dalszych badań) [16, 17]. Objawy ze strony układu oddechowego Zwykle ostre objawy ze strony układu oddechowego są spowodowane reakcją IgE-zależną, natomiast objawy przewlekłe reakcją mieszaną. Postać oddechowa nadwrażliwości na białka mleka krowiego występuje u 10–40% dzieci i może objawiać się sapką, śluzowym katarem (rzadko jako izolowana postać), dusznością krtaniową, dusznością z obturacją (wheezing) lub jako pełny obraz astmy oskrzelowej. Objawy skórne Objawy skórne mogą być wywołane reakcją IgE-zależną, komórkową lub mieszaną. Do najczęściej występujących objawów zalicza się ostrą (lub zdecydowanie rzadziej przewleką) pokrzywkę, obrzęk naczynioruchowy, a także atopowe zapalenie skóry. W tym ostatnim schorzeniu, wbrew obiegowym opiniom, choć alergizację (dodatnie swoiste IgE na pokarmy) stwierdza się u ok. 10–40% chorych z umiarkowaną i ciężką postacią atopowego zapalenia skóry, jedynie u części pacjentów stwierdza się kliniczne zaostrzenia zależne od diety [18]. Należy także pamiętać, że zbyt restrykcyjna dieta w tej grupie chorych opóźnia nabywanie tolerancji i zwiększa ryzyko reakcji anafilaktycznych w przyszłości. Uogólniona reakcja – anafilaksja Objawy anafilaksji są bardzo zróżnicowane [19]. Najczęściej (> 90% przypadków anafilaksji) występują objawy skórne (pokrzywka lub obrzęk naczynioruchowy; zaczerwienie skóry) i śluzówkowe. Kolejną dużą grupę (> 50% przypadków) stanowią objawy ze strony układu oddechowego (obrzęk górnych dróg oddechowych, chrypka, stridor, kaszel, świsty, duszność, nieżyt nosa) i układu krążenia (objawiające się ostrą niewydolnością krążeniowo-oddechową, ze spadkiem ciśnienia tętniczego, zapaścią naczyniową i zaburzeniami rytmu serca). Objawy ze strony przewodu pokarmowego to nudności, wymioty, bóle brzucha, biegunka. Reakcja anafilaktyczna na pokarm występuje z częstością 20 przypadków na 100 000 dzieci do 2. [20]. W populacji dzieci polskich (0.–18. białka mleka krowiego stanowią najczęstszą przyczynę reakcji anafilaktycznych na pokarmy, następne miejsca zajmują orzeszki arachidowe, jajo kurze oraz orzechy drzew [21]. Przebieg anafilaksji jest nieprzewidywalny. Nawet początkowo łagodne objawy mogą zakończyć się zgonem, choć w przypadku dzieci reakcje układowe mają zdecydowanie łagodniejszy charakter. Różnicowanie Należy odróżniać ABMK od objawów nietolerancji laktozy (dwucukru zbudowanego z glukozy i galaktozy) [22], czyli nadwrażliwości niealergicznej na mleko krowie. W przebiegu nietolerancji laktozy stwierdza się występowanie co najmniej jednego z następujących objawów: ból brzucha, biegunka, nudności, oddawanie nadmiernej ilości gazów i (lub) wzdęcie po spożyciu pokarmów zawierających laktozę [23]. Przyczyny nietolerancji laktozy są zróżnicowane. Najczęstszą jest pierwotny uwarunkowany genetycznie niedobór laktazy (dotyczy ok. 70% populacji na świecie), ujawniający się na ogół u starszej młodzieży i dorosłych. Objawy rozpoczynają się stopniowo i nasilają się z wiekiem, rzadko pojawiają się nagle. Przyczyną nietolerancji laktozy może być wtórny niedobór laktazy (wywołany uszkodzeniem nabłonka jelita cienkiego, np. w przebiegu zakażenia przewodu pokarmowego lub celiakii lub innych enteropatii, w tym w przebiegu ABMK, ale ta postać enteropatii występuje aktualnie bardzo rzadko). W różnicowaniu ABMK i nietolerancji laktozy za ostatnim rozpoznaniem przemawiają: brak dodatniego wywiadu rodzinnego, biegunka fermentacyjna, kwaśne pH stolca i obecność substancji redukujących w kale. Uwaga – same wsiąkające kwaśne stolce nie mogą być jednak podstawą do przerwania karmienia naturalnego czy przestawiania dziecka na mieszanki bezlaktozowe. W diagnostyce różnicowej ABMK należy ponadto uwzględnić inne stany mogące dawać podobne objawy kliniczne, w tym: alergię na inne pokarmy (zwłaszcza alergię na jajo kurze, gdyż białka jaja kurzego są często obecne w produktach zawierających mleko, takich jak naleśniki, makaron, ciasta); infekcyjne przyczyny biegunek (dodatni wynik badania mikrobiologicznego stolca); celiakię (w klasycznej postaci objawy występują w ok. 4–8 tygodni po wprowadzaniu glutenu do diety, stwierdza się obecność stolców tłuszczowych oraz zaburzeń przyrostów masy ciała) oraz inne zespoły złego wchłaniania. W przypadku dominacji objawów oddechowych należy rozważyć przyczyny infekcyjne, wady anatomiczne, refluks żołądkowo-przełykowy. W przypadku objawów skórnych – łojotokowe zapalenie skóry oraz czynniki infekcyjne. Diagnostyka alergii na białka mleka krowiego Nie ma pojedynczego badania, które w sposób jednoznaczny pozwalałoby na rozpoznanie ABMK. Wywiad Niezmiennie ma podstawowe znaczenie w rozpoznawaniu nadwrażliwości na pokarmy. Wprawdzie zdarza się, że wywiad jest niewiarygodny, ale często pozwala ustalić, czy wystąpiła nieprawidłowa reakcja i jaki jest jej związek ze spożywanym pokarmem oraz powtarzalność dolegliwości po jego spożyciu. Pytania, które mogą być pomocne w rozpoznawaniu alergii na pokarm, to [24]: Kiedy wystąpiła reakcja? Czy w przeszłości wystąpiła podobna reakcja na dany pokarm? Czy od wystąpienia niepożądanej reakcji dziecko ponownie spożywało dany pokarm? Jak dużo pokarmu i w jakiej postaci (surowy/w postaci gotowanej/pieczonej) zjadło dziecko przed wystąpieniem reakcji? Czy podobna reakcja występuje bez ekspozycji na pokarm? Czy dziecko miało gorączkę lub inne objawy infekcji w trakcie ekspozycji na nowy pokarm, po którym wystąpiła reakcja? Czy objawy wystąpiły u innych członków rodziny? Czy u dziecka występują choroby alergiczne? Czy w rodzinie występują choroby alergiczne? Próby eliminacji i prowokacji Próba eliminacji ma na celu wykazanie ustąpienia objawów choroby w czasie stosowania diety eliminacyjnej (zwykle przez 2–4 tygodnie w przypadku IgE-zależnej alergii na pokarm, a dłużej w przypadku IgE-niezależnej alergii), a próba prowokacji polega na nadzorowanym podawaniu pokarmu, rozpoczynając od małej dawki i stopniowo ją zwiększając, w celu wykazania ponownego pojawienia się objawów po wprowadzeniu alergenu do diety [25, 28]. Rodzaje doustnych prób prowokacji Próba prowokacji metodą otwartą – lekarz, rodzic i pacjent wiedzą, jaki pokarm jest stosowany. Zaletą testu jest dostępność, łatwość wykonania. Ograniczenia wynikają z braku obiektywizacji wyników. W codziennej praktyce dodatni wynik testu zwykle pozwala na ustalenie rozpoznania. Próba prowokacji metodą ślepej próby – tylko lekarz wie, co otrzymuje pacjent. Próba prowokacji metodą podwójnie ślepej próby – stanowi złoty standard w rozpoznawaniu alergii na pokarm. U dzieci, u których w wywiadzie występowały uogólnione reakcje układowe, w tym anafilaksja, próby prowokacji powinny być wykonywane w szpitalu lub w innej placówce umożliwiającej natychmiastowe leczenie reakcji anafilaktycznej. U niemowląt z łagodną postacią IgE-niezależnych reakcji na mleko (np. alergicznym zapaleniem odbytnicy) próbę prowokacji można bezpiecznie zaplanować w domu, wykorzystując tzw. drabinę mleczną. Oznacza ona wprowadzanie w pierwszej kolejności niewielkiej ilości białek mleka krowiego poddanych wysokiej obróbce termicznej (muffinki), a przy dobrej tolerancji dopiero produktów z kolejnych pięter, takich jak placuszki, żółty twardy ser (parmezan, cheddar), jogurt, a na końcu dopiero pełne mleko krowie. Oznaczanie całkowitego stężenia IgE i IgE swoistych w surowicy krwi Badanie swoistych IgE polega na oznaczeniu in vitro krążących IgE skierowanych przeciwko pokarmom podejrzewanym o sensytyzację. Zwiększone stężenie całkowitego IgE wskazuje na predyspozycję do reakcji alergicznych. Prawdopodobieństwo wystąpienia reakcji alergicznej koreluje ze stężeniem alergenoswoistych IgE. Dla mleka wartości 15 kU/l (lub 5 kU/l dla dzieci ≤ 2. mają 95% wartość predykcyjną [27]. Punkty odcięcia dla sIgE na mleko są jednak ustalone arbitralnie i nie były sprawdzane w populacji dzieci polskich, dlatego decyzja odnośnie do próby prowokacji zawsze ostatecznie zależy od lekarza i indywidualnego pacjenta i/lub jego opiekunów. Ponadto wykazano, że osoby mające przeciwciała IgE skierowane przeciwko epitopom konformacyjnym (przestrzennym) częściej wykazują tolerancję, tolerują pokarmy podgrzane lub hydrolizowane (zmiana struktury trzeciorzędowej powoduje zniszczenie epitopów konformacyjnych). Z kolei u osób mających przeciwciała IgE przeciwko epitopom sekwencyjnym częściej stwierdza się trwałą alergię. Punktowe testy skórne Zasada punktowego testu skórnego polega na umożliwieniu kontaktu alergenu z komórkami tucznymi w skórze pacjenta: krople wyciągu alergenów pokarmowych nakłada się na skórę, a następnie bardzo delikatnie się ją nakłuwa. Degranulacja komórek tucznych powoduje powstanie małego bąbla, który następnie można zmierzyć. Dla mleka krowiego za dodatnią odpowiedź uznaje się bąbel o wielkości ≥ 8 mm (lub 6 mm dla dzieci ≤ 2. [27]. Najbardziej przydatne są wyniki ujemne, gdyż praktycznie wykluczają IgE-zależną alergię na pokarmy. Dodatni wynik testu sugeruje jedynie obecność ABMK i powinien być zweryfikowany próbą prowokacji. Jedynie w sytuacji, gdy wywiad wskazuje na ewidentny związek alergenu z reakcją alergiczną, dodatni wynik punktowego testu skórnego może stanowić potwierdzenie reakcji alergicznej [6]. Płatkowe testy skórne Atopowe testy płatkowe (atopy patch test, ATP) z alergenami pokarmowymi służą do diagnostyki reakcji typu późnego. Pierwsze doniesienia dotyczyły badań z wykorzystaniem alergenów kontaktowych i powietrznopochodnych. Obecnie podejmowane są próby ich stosowania w diagnostyce alergii na pokarmy. Wprawdzie dostępne są zalecenia praktyczne dotyczące sposobu przygotowania pokarmów (przede wszystkim mleka, jaja, soi, pszenicy) do potrzeb ATP, optymalnej techniki i czasu okluzji oraz interpretacji wyników, ale płatkowe testy skórne nadal nie są zalecane w rutynowej diagnostyce alergii na pokarm [28]. Diagnostyka molekularna Diagnostyka molekularna (component resolved diagnostics, CRD) wykrywa sIgE wobec cząsteczek alergenów lub epitopu alergenu [29, 30]. Wyniki przeglądu systematycznego wykazały w odniesieniu do wybranych składników mleka krowiego wysoką swoistość, ale niższą czułość [31]. W efekcie, choć diagnostyka molekularna jest obiecująca, aktualnie nie jest zalecana w rutynowej diagnostyce ABMK. Test aktywacji bazofilów Test aktywacji bazofilów (basophil activation test, BAT) jest badaniem czynnościowym pozwalającym na bezpośrednią ocenę aktywacji bazofilów po kontakcie z alergenem. Charakteryzuje się dużą swoistością i czułością, ma dobrą wartość predykcyjną wyniku dodatniego i ujemnego. Może być jednak wykonany wyłącznie w laboratoriach dysponujących cytometrią przepływową, musi być wykonany w ciągu 24 godz. od pobrania krwi, jest droższy niż oznaczenie stężenia IgE lub punktowe testy skórne. Ponadto, u ok. 10–15% chorych, pomimo prawidłowej ekspresji receptorów powierzchniowych, nie dochodzi do odpowiedzi komórkowej (tzw. non-responders) [27]. ...Tab. 2. Produkty „dozwolone” i „zabronione” u dzieci z udokumentowaną alergią na białka mleka krowiego Pokarm Dozwolone Zabronione Produkty mleczne żadne to dieta bezmleczna; zabronione są: mleko, maślanka, twarogi, serwatka, sery żółte, kazeina, laktoalbumina i inne produkty mleczne Napoje soki owocowe, napoje gazowane, kakao bez dodatków mlecznych, śmietanki bezmleczne, substytuty mleka (mogą mieć dodatki mleczne – należy czytać dokładnie ulotki dołączone do produktów żywnościowych!) mleko świeże, skondensowane, proszkowane, lody, koktajle mleczne, jogurty, kefiry, produkty śniadaniowe typu instant, gotowa gorąca czekolada Pieczywo i krakersy pieczywo francuskie, włoskie, wiedeńskie, bagietki, tosty francuskie mogą być przygotowane z dozwolonej mąki i jaj bez dodatku mleka, solanki, krakersy graham pieczywa, ciastka itd. produkowane z dodatkiem mleka lub jego składnikami (np. hamburgery, bułeczki z rodzynkami), naleśniki, wafle, pączki, różne nadzienia, bułki maślane Kasze i wyroby mączne wszystkie podawane bez mleka i jego produktów lub spożywane na sucho lub z sokami owocowymi żadne (chyba że podawane z mlekiem) Sery żadne wszystkie Desery owoce, sorbety (lody bez mleka), ciasta owocowe, szarlotka (ciasto bez masła lub zwykłej margaryny), tapioka, domowe budynie ze skrobi kukurydzianej, kisiele owocowe, ciasteczka bezmleczne, galaretki, chlebek świętojański ciasta, ciasteczka kremowe, ciasteczka produkowane z mlekiem, lody śmietankowe, komercyjne budynie, budynie typu instant, kremy Jaja wszystkie żadne Tłuszcze margaryny bezmleczne, masła roślinne bezmleczne i bez dodatków (kazeiny, serwatki itp.), oleje roślinne, majonezy, sztuczne śmietanki do kawy masło, margaryna, sosy sałatkowe z mlekiem, jogurtem lub kefirem, śmietana Mięsa, ryby, drób wszystkie pasztety, fabryczne i puszkowane kiełbaski, parówki, serdelki, frankfurterki (z wyjątkiem w 100% przygotowanych z mięsa), hamburgery Ziemniaki lub substytuty wszystkie purée przygotowane z mlekiem lub masłem Słodycze cukier, dżemy, galaretki, cukierki bezmleczne (np. owocowe dropsy), miód, owoce kandyzowane cukierki z dodatkiem mleka (np. krówki), czekolada, masła i śmietanki, karmelki Jarzyny wszystkie wszystkie z sosami kremowymi lub masłem Owoce wszystkie żadne Artykuł jest dostępny w całości tylko dla zalogowanych użytkowników. Jak uzyskać dostęp? Wystarczy, że założysz bezpłatne konto lub zalogujesz się. Czeka na Ciebie pakiet inspirujących materiałow pokazowych. Załóż bezpłatne konto Zaloguj się 36 odp. Strona 2 z 2 Odsłon wątku: 8550 Zarejestrowany: 20-08-2010 08:49. Posty: 1492 IP: Poziom: Niemowlak 20 grudnia 2010 08:03 | ID: 358434 Być może się powtarzam - ale mam do was pytanie:Moje dziecko kończy już roczek, a jeszcze pociąga mleczko od mamy. Ale myślę, że tego mleka jest coraz mniej i pewnie trzeba je będzie jakoś uzupełniać. Mleko modyfikowane ewidetnie odrzuca (w sumie nie dziwię mu się, dla mnie to też niesmaczne i ulepkowate). Natomiast je już inne przetwory mleczne - serki homogenizowane, jogurty, twarożki. I jest OK. Czy w tej sytuacji mogę mu podać zwykle mleko? Oczywiście nie takie tłuste, prosto od krowy, ale np. UHT. Jak Wy postępowaliście? 15 stycznia 2011 20:48 | ID: 380580 Mama Julki (2011-01-15 20:44:37) Mama Tymka (2011-01-15 20:38:05)Mi szkodzi do dzisiaj. Młody z alergi na mleko wyrósł. Choc do picia dostaje tylko modyfikowane. Wiec tak jak napisali - wiekszosć dzieci wyrasta z tego uczulenia. A Ty masz alergie czy szkodzi Ci po prostu w sensie problemów żołądkowych? Mam alergię. Na przykład po kawałku sera dostaję wysypki. Mleko dodatkowo dodaje rewelacje żołądkowe. Czasami mam problemy z oddychaniem. Aha - ja też teoretycznie z tego wyrosłam. Szkoda tylko, że jak miałam 23 lata to mi wróciło. I to w dużo gorszym stopniu. A pomiędzy 6 a 23 rokiem życia było ok. 15 stycznia 2011 20:58 | ID: 380598 Mama Tymka (2011-01-15 20:48:52) Mama Julki (2011-01-15 20:44:37) Mama Tymka (2011-01-15 20:38:05)Mi szkodzi do dzisiaj. Młody z alergi na mleko wyrósł. Choc do picia dostaje tylko modyfikowane. Wiec tak jak napisali - wiekszosć dzieci wyrasta z tego uczulenia. A Ty masz alergie czy szkodzi Ci po prostu w sensie problemów żołądkowych? Mam alergię. Na przykład po kawałku sera dostaję wysypki. Mleko dodatkowo dodaje rewelacje żołądkowe. Czasami mam problemy z oddychaniem. Aha - ja też teoretycznie z tego wyrosłam. Szkoda tylko, że jak miałam 23 lata to mi wróciło. I to w dużo gorszym stopniu. A pomiędzy 6 a 23 rokiem życia było ok. Wiesz, ze masz alergię, Tymek też, rozumiem, ze nie podajesz mu mleka od krowy. Jednak wielu rodziców przesadza według mnie - i nie tylko według mnie, o czym świadczy chocby ten artykuł - z podejrzewaniem u dziecka alergii, ba, wielu nie podaje w ogóle nabiału czy mleka w obawie, ze dziecko dostanie alergii! 23 alanml Poziom: Starszak Zarejestrowany: 27-10-2009 17:11. Posty: 30511 15 stycznia 2011 21:56 | ID: 380685 16 stycznia 2011 12:47 | ID: 381268 alanml (2011-01-15 21:56:22) Znam, czytałam Aluś:) Jednak badania w tym temacie zmieniaja sie co chwila praktycznie, co widać po tym artykule z "Mamo to ja". Dlatego o tym wspomniałam. Jak widac - na swiecie nie ma nic pewnego:) 25 alanml Poziom: Starszak Zarejestrowany: 27-10-2009 17:11. Posty: 30511 16 stycznia 2011 12:49 | ID: 381272 Mama Julki (2011-01-16 12:47:17) alanml (2011-01-15 21:56:22) Znam, czytałam Aluś:) Jednak badania w tym temacie zmieniaja sie co chwila praktycznie, co widać po tym artykule z "Mamo to ja". Dlatego o tym wspomniałam. Jak widac - na swiecie nie ma nic pewnego:) Ja jednak podtrzymuję dane z mojego artykułu. 16 stycznia 2011 12:56 | ID: 381284 alanml (2011-01-16 12:49:43) Mama Julki (2011-01-16 12:47:17) alanml (2011-01-15 21:56:22) Znam, czytałam Aluś:) Jednak badania w tym temacie zmieniaja sie co chwila praktycznie, co widać po tym artykule z "Mamo to ja". Dlatego o tym wspomniałam. Jak widac - na swiecie nie ma nic pewnego:) Ja jednak podtrzymuję dane z mojego artykułu. Skoro naukowcy zmieniaja zdanie nie mam pewnosci co do zadnych wyników badań... Moje dziecko pije mleko krowie i nie zauważyłam zadnych uszczerbków na jej zdrowiu - być moze dane z cytowanego artykułu przeze mnie są prawdziwe:) 27 alanml Poziom: Starszak Zarejestrowany: 27-10-2009 17:11. Posty: 30511 16 stycznia 2011 15:45 | ID: 381464 Mama Julki (2011-01-16 12:56:43) alanml (2011-01-16 12:49:43) Mama Julki (2011-01-16 12:47:17) alanml (2011-01-15 21:56:22) Znam, czytałam Aluś:) Jednak badania w tym temacie zmieniaja sie co chwila praktycznie, co widać po tym artykule z "Mamo to ja". Dlatego o tym wspomniałam. Jak widac - na swiecie nie ma nic pewnego:) Ja jednak podtrzymuję dane z mojego artykułu. Skoro naukowcy zmieniaja zdanie nie mam pewnosci co do zadnych wyników badań... Moje dziecko pije mleko krowie i nie zauważyłam zadnych uszczerbków na jej zdrowiu - być moze dane z cytowanego artykułu przeze mnie są prawdziwe:) Kłopoty mogą pojawić się później. 28 anusia Zarejestrowany: 10-07-2009 16:27. Posty: 1629 16 stycznia 2011 15:51 | ID: 381472 podobno mleko krowie ma za duzo potasu i sodu i dlatego nadmiernie obciąża nerki malucha . ja nie mam alergii ale mleka nie mogę pić bo zaraz żołądek zaczyna mi szalec, i tak było zawsze 16 stycznia 2011 15:54 | ID: 381473 alanml (2011-01-16 15:45:09) Kłopoty mogą pojawić się później. To samo dotyczy się mleka modyfikowanego. Nie mówię, że jest bee... ale nie wiadomo, jakie skutki będą za lat naście. 16 stycznia 2011 16:54 | ID: 381505 pchelka (2011-01-16 15:54:34) alanml (2011-01-16 15:45:09) Kłopoty mogą pojawić się później. To samo dotyczy się mleka modyfikowanego. Nie mówię, że jest bee... ale nie wiadomo, jakie skutki będą za lat naście. I ja myśle dokładnie tak samo jak Ela. Jest na rynku stosunkowo od niedawna, ale jest wychwalane pod niebiosa. Czy mamy juz "dorosłe dzieci" wychowane na mleku modyfikowanym? Mozemy zbadać, jak sie ma ich rganizm w stosunku do organizmu ludzi wychowanych na mleku krowim? Nie. Naukowcy zmieniają zdanie, bo nauka idzie do przodu i jak widać plusy zaczynaja przeważać nad minusami. Oczywiscie nie mowię tu o alergikach, bo to jest jednak inna sprawa. Alergia alergią, choc jak przeczytałam w artykule ma ja jedynie ok. 3% dzieci. 31 alanml Poziom: Starszak Zarejestrowany: 27-10-2009 17:11. Posty: 30511 16 stycznia 2011 17:18 | ID: 381513 Ale mamy całą masę ludzi wychowanych na mleku krowim i to w czasach kiedy mleko było na prawdę mlekiem a nie tym czymś co dziś można kupić. To jest każdego indywidualna sprawa co i ile pije. 32 beata mama Piotrusia Poziom: Niemowlak Zarejestrowany: 09-11-2010 08:49. Posty: 99 16 stycznia 2011 17:20 | ID: 381515 Fakt moje dzieci są już duże i pewnie od tamtych lat wiele sie zmieniło,ale podzielę się z wami moimi nie mogłam karmić dzieci bo nie miałam pokarmu,starszego zaczęłam karmic krowskim mlekiem gdy miał miesiąc a mładszego tydzień,chłopcy wyrośli i nic sie nie działo fakt wtedy mleko sztczne to było tylko w aptece wprowadzałam najpierw rozorobione z wodą,a potem pełnowartościowe myślę że to zależy indywidualnie od brzuszka malucha 16 stycznia 2011 17:42 | ID: 381543 alanml (2011-01-16 17:18:20) Ale mamy całą masę ludzi wychowanych na mleku krowim i to w czasach kiedy mleko było na prawdę mlekiem a nie tym czymś co dziś można kupić. To jest każdego indywidualna sprawa co i ile pije. Oczywiscie, ze indywidualna. Tak samo jak wplyw tego, co pije na organizm, bo każdy jest inny i reaguje inaczej. Obecnie mleko najczęściej kupowane czyli UHT jest mlekiem poddanym sterylizacji w bardzo wysokiej temperaturze (ok. 135 stopni) przez kilka sekund, co sprawia, ze giną wszystkie bakterie wraz z przetrwalnikami. Zmienia sie smak mleka i jest ono nieco uboższe w wit. C i D, jednak ilosć wapnia pozstaje bez zmian. 34 castilla Poziom: Niemowlak Zarejestrowany: 20-08-2010 08:49. Posty: 1492 17 stycznia 2011 11:43 | ID: 382501 Mama Julki (2011-01-15 20:35:39) Mama Tymka (2010-12-21 11:37:09)Teoetycznie nie powinno się podawać przed skończeniem 3 roku życia. Kochani, kupiłam kilka dni temu lutowy nr "Mamo to ja", w którym znalazłam news na temat mleka: "To mit, że mleko szkodzi. najnowsze badania potwierdziły, ze właśnie chroni: m. in. przed cukrzycą, nowotworami, chorobami serca. No a wapń buduje kosci. (...) Niewielkie ilosci krowiego mleka mozesz podawać od 11. miesiaca ( w daniach, które muszą byc gotowane np. budyń). W drugim roku życia malec moze juz pic mleko krowie (3 lub 2 procent tłuszczu) lub modyfikowane. (...) Nie przypinaj dziecku łatki alergika! Uczulenie na białko mleka krowiego ma tylko ok. 3 proc. niemowląt, a po ukończeniu roku większosć malców z tego wyrasta." I co Wy na to? Teoria o szkodliwosci mleka krowiego runeła? Co jakiś czas zdania na te temat ulegają zmianie, więc jak to jest naprawdę? Moja córka dostaje mleko krowie mniej wiecej od czasu, o jakim mowa tutaj - w drugim roku życia (czyli po ukończeniu roku) zaczęłam jej podawać melko UHT 3 procent. I mi się też w dużej mierze wydaje, że podawanie modyfikowanego do 3 lat to nabijanie kasy producentom. Pomijając , że w smaku jest okropne dla mnie, to co dopiero dla tekiego małego dziecka Ostatnio edytowany: 17-01-2011 11:45, przez: castilla 17 stycznia 2011 12:04 | ID: 382520 Jeśli chodzi o smak, to tak samo jest z obiadkami - nie przełknęłabym tego nawet za gruba kasę! 36 castilla Poziom: Niemowlak Zarejestrowany: 20-08-2010 08:49. Posty: 1492 17 stycznia 2011 12:28 | ID: 382561

mleko krowie dla niemowlaka forum